مقالات علمی

  آتش نشانی و نجات فرودگاهی  ARFF   Aviation Rescue and Fire Fighting يا به اصطلاح ايمنی زمينی يكی از واحدهای عملياتی فرودگاهی ميباشد.در بخش 9 انكس 14 و داكيومنت 9137 ايكائو به اهميت اين حرفه اشاره شده است.

  آتش نشانی و نجات فرودگاهی  ARFF   Aviation Rescue and Fire Fighting يا به اصطلاح ايمنی زمينی يكی از واحدهای عملياتی فرودگاهی ميباشد.در بخش 9 انكس 14 و داكيومنت 9137 ايكائو به اهميت اين حرفه اشاره شده است.

مبارزان آتش نشانی هوانوردی ، با آتش در هواپيما و اماكن فرودگاهی ميجنگند و خدمات نجات و كمك های اوليه برای مسافران و خدمه هواپيماها و توصيه های تخصصی در مورد ايمنی آتش را ارائه ميدهند.

وظايف آتش نشانی و نجات فرودگاهی :

از وظايف ايمني زمينی در فرودگاه ها طبق استانداردهای انكس های هوانوردی ايكائو ، در مرحله اول ارائه خدمات  اطفاء حريق و نجات برای حفظ جان مسافران و خدمه هواپيما ی سانحه ديده و ارائه خدمات آتش نشانی در محوطه فرودگاهی ( airside , landside  ) ميباشد.به عبارت ديگر وظايف ايمنی زمينی را به شرح زير ميتوان نام برد :

1- کمک به تخلیه مردم evacuation   در شرایط تهدید حیات آنها هنگام حادثه با استفاده از وسایل نقلیه همراه و با کارایی بالا

2- مبارزه با آتش سوزی با استفاده از طیف وسیعی از تجهیزات ، از جمله لوله های آب آتش نشانی hoses  ، لوله های كف ساز (فوم)  foam branch و مونيتور های كف سازو...

3- نظارت برانجام  كمك های اوليه

4- حفاظت از اموال و دارائيهای در معرض خطر آتش سوزی

5- حفاظت از محیط زیست (در صورت لزوم) در شرایط وقوع وضعيت اضطراری

6- شرکت در مانورها و تمرينات  سازمانی برای کنترل آتش سوزی و نجات

7- شركت در  بازديد و سركشی  ایمنی و بازرسی از زنگ و آلارم اعلان  آتش

8- تست و نگهداری خودروهای آتش نشانی  fire vehicles   و تجهیزات دیگر

9- انجام عملیات در مرکز کنترل آتش نشانی فرودگاه ( واحد ايمنی زمينی)

10- نظاره بر ورود و خروج هواپیما در فرودگاه

11- ايجاد درآمد زايی و ارائه خدمات ویژه در صورت لزوم

arff

خصوصيات پرسنل ايمنی زمينی:

سرعت عمل يكی از فاكتور های اصلی در سوانح هوايی ميباشد ، پرسنل مجرب ايمنی زمينی  از زمان اعلام بروز سانحه تا زمان حضور ،حدود 3 دقيقه فرصت دارند تا به محض شنيدن صدای آژير خطر كه توسط واحد مراقبت پرواز به صدا در می آيد در صحنه حادثه حضور يافته و اقدامات اطفاء حريق و نجات مسافران را انجام دهند.

پرسنل ايمنی زمينی بايستی علاوه بر گذراندن آموزشهای لازم برای اطفاء حريق ( كار با فوم آتش نشانی ومواد شيميايی ضد حريق )  وبرای نجات مصدومان و دور كردن مسافران از محوطه آتش بايد دارای تواناييهای فيزيكی و قدرت بدنی ( قد و قواره لازم )وتواناييهای روحی و روانی (جسارت و شجات و خونسردی و عدم ترس از آتش ، هوشياری و ذكاوت و سرعت عمل) را در سطح بالايی برخوردار باشند. و برای تداوم اين خصوصيات بايستی با تمرينات روزانه ، هفتگی و ماهانه و حتی با سيميلاتور سوانح طراحی شده به صورت واقعی  با تمرينات شش ماهه و سالانه به سطح آمادگی لازم برای هر نوع حادثه غير مترقبه برسند.در اين خصوص  در فرودگاهها دستورالعمل وضعيت اضطراری AEP  توسط مراقبت پرواز و با همكاری واحدهای ايمنی زمينی و حراست فرودگاه و هماهنگيهای بين بخشی با مراكز آتش نشانی  و نجات شهری و مراكز حوادث غيرمترقبه و ادارات منطقه ای  مرتبط بر اساس اسناد و الزامات ايكائو تهيه ميگردد.

arff

ماشين آلات آتش نشانی  Apparatus   :

خودرو های آتش نشانی بايستی دارای ويژگيهای خاصی نظير : سرعت ، ظرفیت حمل آب ، عملكرد در جاده و ميزان تخليه مايعات مناسب باشند. هنگام وقوع حادثه ای كه ميتواندباعث صدمه به اموال فرودگاه گردد، آب کافی و عوامل دیگر بایستی طوری حمل گردد تا به بهترين روش ممكن اطفاء حريق انجام شده و حداكثرامکان تخلیه مسافران تا زمان رسيدن ساير وسايل كمكی به صحنه بوجود آيد.

وسایل حفاظتی شخصی Personal protective equipment :

بدليل وجود اشعه های سوزان در هنگام سوختن مواد سوختنی هواپيمايی ، پرسنل ايمنی زمينی (firefighters )  بايستی پوشش لباس سر تا پا نقره اندود برای بازتاب اين حرارت داشته باشند (لباس ضد آتش  fire proximity suit  ). و آنها بايستی ماسك و لوازم تنفسی خود اتكا self-contained breathing apparatus نيزبرای‌در اختيار داشتن هوای تميز داشته باشند تا آنها قادر باشند در داخل دود و گازهای  سوزاننده هنگام وارد شدن در كابين در حال سوختن هواپيمااستفاده نمايند.

همچنين برای كاهش خطرات و تخليه ايمن مسافران نياز به اجرای عمليات نجات است.مسافران قادر به خلاص كردن خود از هواپيما و ارائه خدمات پزشكی نيستندو اين پروسه به كمك پرسنل آتش نشان و نيروهای امدادی پشتيبان كننده مشتاق و سخت كوش انجام ميشود.

به محض كنترل وضعيت اضطراری ، وظايف واحد ايمنی زمينی به حالت عادی بر گشته و شروع به كنترل صحنه و حذف عوامل خطرزای احتمالی و كمك به قرق كردن منطقه برای انجام بازرسی مينمايند. در ايالت متحده  با توجه به ميزان خسارت و كشته شدگان كار بازرسی توسط هيئت ايمنی حمل و نقل ملی  National Transportation Safety Board  (NTSB ) و  FAA Federal Aviation Administration  انجام ميشودو كاركنان ايمنی زمينی  بطور مشروط كمك مينمايند.

آتش نشاني و نجات فرودگاهی ( ARFF  ) در ايالت متحده :

عمليات  واحد آتش نشانی و نجات فرودگاهی ( ARFF  ) در ايالات متحده تحت نظر اداره كل هوانوردی فدرال  FAA ميباشد.

فرودگاههای سرويس لازم را به مسافران ارائه ميدهند و دارای يك واحد ايمنی زمينی ( محافظت آتش ) تحت نظارت دولت ميباشند. فرودگاههای دارای سرويس آتش نشاني و نجات فرودگاهی ( ARFF  ) بطور ساليانه توسط FAA مورد بازرسی و تطابق قوانين FAR بخش 139  قرار ميگيرند. واحد آتش نشانی و نجات فرودگاهی در فرودگاههای نظامی نيز بايستی بر اساس دستورالعمل خاص خودشان مورد بررسی قرار گيرند.

raffd

طبقه بندی واحدهای ايمنی زمينی فرودگاهی (CATEGORY  )  :

طبقه بندی واحدهای ايمنی زمينی فرودگاهی (CATEGORY  )  طبق انكس های هوانوردی  ، بر اساس بزرگترين نوع هواپيمايی كه در فرودگاه به طور متوالی بيش از 700 بار در فرودگاه عمليات نشست و بر خاست انجام دهد از يك تا ده  متناسب با پرسنل و تچهيزات بكار گرفته شده در نظر گرفته ميشود .اين نوع طبقه بندی در ايران بكار ميرود.

جدول راهنمای فرودگاهی Airport index :

جدول راهنمای فرودگاهی Airport index بر اساس اسناد بخش 139 FAA شامل تركيبی از طول هواپيمای شركت هوايی و متوسط پرواز خروجی روزانه فرودگاه ميباشد.اگر شركت دارای كمتراز 5 پرواز خروجی  داشته باشد حدافل قيد شده در اين اينديكس مورد نياز خواهد بود.

ايندكس طول هواپيما وسايل نقليه وسايل اطفاء حريق
A <90 ft (<27m) 1 يا 500 پوند پودر خشك مبتنی بر سديم ، 1211 هالن ( هالوژن و كربن ) ، يا عامل پاك clean agent ، يا 450 پوند پودر خشك مبتنی بر پتاسيم و100 گالن  آب متناسب با كاربرد همزمان  AFFF و پودر شيميايی.
B 90 ft (27m)
to
<126 ft (<38m)
1   .............2 يا 500 پوند پودر خشك مبتنی بر سديم ، 1211 هالن ( هالوژن و كربن ) ، يا عامل پاك clean agent ، و1500 گالن  آب متناسب با كاربرد همزمان  AFFF و پودر شيميايی برای توليد فوم...............................................................يك ماشين نقليه برای حمل عامل اطفاء حريق متناسب با ايندكس A  ، يك ماشين نقليه برای حمل مقداری آب برای كاربرد AFFF و و مفدار آب برای توليد فوم در هر دو وسيله نقليه حداقل 1500 گالن.
C 126 ft (38m)
to
<159 ft (<48m)
2  ...........3 يك ماشين نقليه برای حمل عامل اطفاء حريق متناسب با ايندكس B ، يك ماشين نقليه برای حمل مقداری آب برای كاربرد AFFF و مفدار آب برای توليد فوم در هر دو وسيله نقليه حداقل 3000 گالن...............................................................يك ماشين نقليه برای حمل عامل اطفاء حريق متناسب با ايندكس A  ، دو ماشين نقليه برای حمل مقداری آب برای كاربرد AFFF و مفدار آب برای توليد فوم در هر سه وسيله نقليه حداقل 3000 گالن
D 159 ft (48m)
to
<200 ft (<61m)
3 يك ماشين نقليه برای حمل عامل اطفاء حريق متناسب با ايندكس A  ، دو ماشين نقليه برای حمل مقداری آب برای كاربرد AFFF و مفدار آب برای توليد فوم در هر سه وسيله نقليه حداقل 4000 گالن.
F 200 ft (61m)
and
longer
3 يك ماشين نقليه برای حمل عامل اطفاء حريق متناسب با ايندكس A  ، دو ماشين نقليه برای حمل مقداری آب برای كاربرد AFFF و مفدار آب برای توليد فوم در هر سه وسيله نقليه حداقل 6000 گالن.


منابع :

لطيف جمشيدزاده  از فرودگاه اردبيل

1-     سايت اينترنتی Airservices Australia بخش مربوط به Aviation Rescue and Fire Fighting تصحيح شده در 26 مارس 2010  .

2-    سايت اينترنتی  Wikipedia, the free encyclopedia مطلب مربوط به Aircraft Rescue and Firefighting تصحيح شده در مورخه 6 نوامبر 2010 .